દુર્ગા અને મહિષાસુર

મહિષાસુર એક ભયંકર રાક્ષસ હતો જેણે કઠોર તપ કર્યું અને ભગવાન બ્રહ્મા પાસેથી એવું વરદાન મેળવ્યું કે કોઈ દેવ કે મનુષ્ય તેને મારી શકે નહીં. આ વરદાનના બળ પર તેણે સ્વર્ગ પર આક્રમણ કર્યું અને બધા દેવોને હરાવ્યા. ભયભીત દેવો ભગવાન વિષ્ણુ અને શિવ પાસે સહાય માટે ગયા. ત્યારે બધા દેવોની સંયુક્ત શક્તિઓ એકત્રિત થઈ અને એક સર્વોચ્ચ દૈવી સ્ત્રીશક્તિનું સર્જન થયું — દેવી દુર્ગા. શિવે પોતાનો ત્રિશૂળ આપ્યો, વિષ્ણુએ પોતાનું સુદર્શન ચક્ર આપ્યું, ઇન્દ્રે પોતાનો વજ્ર આપ્યો, અને દરેક દેવે એક-એક શસ્ત્ર અર્પણ કર્યું. હિમાલયે તેમના વાહન તરીકે સિંહ આપ્યો. દેવી દુર્ગા દસ ભુજાઓ સાથે પ્રગટ થયાં, જેમના તેજથી દિવ્ય પ્રકાશ ફેલાઈ રહ્યો હતો. દેવી દુર્ગા અને મહિષાસુર વચ્ચે નવ દિવસ સુધી ભીષણ યુદ્ધ ચાલ્યું. રાક્ષસ વારંવાર રૂપ બદલતો રહ્યો — ક્યારેક પાડો, ક્યારેક સિંહ, ક્યારેક હાથી બની જતો. પરંતુ દેવી દુર્ગાએ તેના દરેક રૂપને પરાજિત કર્યું. દસમા દિવસે તેમણે ત્રિશૂળ વડે મહિષાસુરનો વધ કર્યો. અસત્ય પર સત્યની આ ગૌરવશાળી વિજયની સ્મૃતિમાં નવરાત્રિ અને દશેરાના પર્વો ઉજવવામાં આવે છે.