નૃસિંહ અવતાર

હિરણ્યકશિપુને ભગવાન બ્રહ્માજી પાસેથી એક અસાધારણ વરદાન મળ્યું હતું — તેને ન તો કોઈ મનુષ્ય મારી શકે, ન કોઈ પ્રાણી; ન દિવસે, ન રાત્રે; ન કોઈ શસ્ત્રથી, ન કોઈ ઓજારથી; ન ઘરની અંદર, ન બહાર; ન ધરતી પર, ન આકાશમાં. આ વરદાને તેને એ વિશ્વાસ અપાવ્યો કે તે અમર છે. તેનો પુત્ર પ્રહ્લાદ ભગવાન વિષ્ણુનો પરમ ભક્ત હતો. હિરણ્યકશિપુએ પ્રહ્લાદને અનેક વખત મારવાના પ્રયત્નો કર્યા, પરંતુ ભગવાન વિષ્ણુ દર વખતે તેની રક્ષા કરતા રહ્યા. એક દિવસ ક્રોધથી ઉકળતા દૈત્યરાજે એક સ્તંભ તરફ આંગળી ચીંધીને પૂછ્યું કે શું પ્રહ્લાદના વિષ્ણુ આ સ્તંભની અંદર પણ છે? પ્રહ્લાદે શાંતિથી જવાબ આપ્યો કે ભગવાન સર્વત્ર વ્યાપ્ત છે. હિરણ્યકશિપુએ ગદાના પ્રહારથી સ્તંભ તોડી નાખ્યો. તેની અંદરથી ભગવાન વિષ્ણુ નરસિંહના રૂપે પ્રગટ થયા — અડધો મનુષ્ય, અડધો સિંહ. તેમણે હિરણ્યકશિપુને પકડ્યો અને ઉંબરા પર બેઠા — જે ન અંદર હતું, ન બહાર — સંધ્યાકાળે — જે ન દિવસ હતો, ન રાત — દૈત્યને પોતાના ખોળામાં રાખ્યો — જે ન ધરતી હતી, ન આકાશ — અને પોતાના નખોથી તેને વિદારી નાખ્યો — જે ન શસ્ત્ર હતું, ન ઓજાર. વરદાનની દરેક શરત પૂર્ણ થઈ. ત્યારબાદ પ્રહ્લાદે ભગવાન નરસિંહની સ્તુતિ કરી, અને ઉગ્ર દેવતાનો ક્રોધ શાંત થયો.