સરસ્વતીની જ્ઞાનની ભેટ

સૃષ્ટિના આરંભમાં, જ્યારે બ્રહ્માએ આ જગતની રચના કરી, ત્યારે ચારેતરફ માત્ર અવ્યવસ્થા હતી. ન કોઈ ભાષા હતી, ન સંગીત, ન જ્ઞાન. જીવો એકબીજા સાથે વાતચીત કરી શકતા નહોતા. બધું અસ્તવ્યસ્ત અને નીરવ હતું. પછી બ્રહ્માએ પોતાની દિવ્ય શક્તિમાંથી દેવી સરસ્વતીને પ્રગટ કર્યાં. સરસ્વતી શ્વેત વસ્ત્રો ધારણ કરીને, કમળ પર બિરાજમાન થઈ, હાથમાં વીણા લઈને પ્રકટ થયાં. એક હાથમાં પુસ્તક અને બીજા હાથમાં માળા ધારણ કરી હતી. જેવી તેમણે વીણાના તાર છેડ્યા, કે તરત જ સૃષ્ટિમાં પ્રથમ વખત નાદ ગૂંજી ઊઠ્યો. એ દિવ્ય સંગીતમાંથી નદીઓ વહેવા લાગી, પક્ષીઓ કલરવ કરવા લાગ્યાં, અને મધુર સૂરો વાતાવરણમાં ભરાઈ ગયા. સરસ્વતીએ જીવોને ભાષાની ભેટ આપી, જેથી તેઓ પોતાના વિચારો વ્યક્ત કરી શકે. તેમણે લિપિ આપી, જેથી જ્ઞાન લખીને સાચવી શકાય. તેમણે આ સૃષ્ટિને કળા, સંગીત અને વિજ્ઞાનથી નવાજી. એટલે જ સરસ્વતીને જ્ઞાનની દેવી કહેવામાં આવે છે. બસંત પંચમીના દિવસે આપણે સરસ્વતીની પૂજા કરીએ છીએ અને નવી વાતો શીખવાનો સંકલ્પ કરીએ છીએ.