સાવિત્રી અને સત્યવાન

રાજકુમારી સાવિત્રીએ જંગલમાં રહેતા રાજકુમાર સત્યવાનને પોતાના પતિ તરીકે પસંદ કર્યા. ઋષિ નારદે ચેતવણી આપી કે સત્યવાનની આયુ માત્ર એક વર્ષ જ બાકી છે. પરંતુ સાવિત્રીએ પોતાનો નિર્ણય બદલ્યો નહીં અને સત્યવાન સાથે વિવાહ કર્યા. એક વર્ષ પછી, નિર્ધારિત દિવસ આવી પહોંચ્યો. સત્યવાન જંગલમાં લાકડાં કાપી રહ્યા હતા ત્યારે અચાનક તેમને ચક્કર આવ્યા અને તે ઢળી પડ્યા. મૃત્યુના દેવ યમ સ્વયં સત્યવાનના આત્માને લેવા આવ્યા. તેમણે સત્યવાનના શરીરમાંથી આત્માને ખેંચ્યો અને ચાલવા લાગ્યા. સાવિત્રી અવિરત યમની પાછળ ચાલતી રહી. યમે તેને પાછા ફરવા કહ્યું, કારણ કે મૃત્યુની પેલે પાર કોઈ અનુસરી શકે નહીં. પરંતુ સાવિત્રીએ હાર ન માની. તેણે યમ સાથે જ્ઞાનપૂર્ણ અને વિચારશીલ સંવાદ આરંભ્યો. તેની બુદ્ધિમત્તાથી પ્રસન્ન થઈ, યમે તેને ત્રણ વરદાન આપ્યા — સત્યવાનના પ્રાણ સિવાય ગમે તે માગી શકે. ચતુરાઈથી, સાવિત્રીએ ત્રીજા વરદાનમાં પુત્રો માગ્યા. યમ સમજી ગયા કે સત્યવાન જીવિત હોય તો જ આ શક્ય બને. તે હસ્યા અને સત્યવાનનો આત્મા પાછો આપ્યો. સાવિત્રીની બુદ્ધિ અને પ્રેમે મૃત્યુ પર પણ વિજય મેળવ્યો.