શિવ ઝેર પીવે છે

સમુદ્ર મંથન દરમિયાન, જ્યારે દેવો અને દાનવો સાથે મળીને કામ કરી રહ્યા હતા, ત્યારે સૌ પ્રથમ જે વસ્તુ બહાર આવી તે એક ભયંકર ઝેર હતું. આ ઝેરને હળાહળ કહેવામાં આવ્યું. તે એટલું પ્રચંડ હતું કે તેની ગરમીથી સમગ્ર સૃષ્ટિ બળવા લાગી. વૃક્ષો કરમાઈ ગયાં, નદીઓ સુકાઈ ગઈ, અને જીવ-જંતુઓ પીડાથી તરફડવા લાગ્યાં. દેવો અને દાનવો બંને ભયભીત થઈ ગયા. આ ભયંકર ઝેરને સંભાળવા કોઈ સક્ષમ નહોતું. સૌ ભેગા મળીને ભગવાન શિવ પાસે દોડી ગયા અને તેમની સહાય માટે વિનંતી કરી. એક ક્ષણ પણ વિચાર્યા વિના, શિવે સૃષ્ટિને બચાવવાનો નિર્ણય કર્યો. ભગવાન શિવે ભયંકર હળાહળ ઝેરને પોતાની હથેળીમાં લઈ આખું પી લીધું. દેવી પાર્વતીએ તરત જ તેમનો કંઠ દબાવી દીધો, જેથી ઝેર પેટ સુધી ન ઊતરી જાય. ઝેર ગળામાં જ અટકી ગયું અને તેના કારણે તેમનો કંઠ ઘેરો નીળો રંગ ધારણ કરી ગયો. એટલે જ શિવને નીલકંઠ કહેવામાં આવે છે, એટલે કે નીળા કંઠવાળા. શિવે પોતાના જીવની જરા પણ ચિંતા કર્યા વિના સમગ્ર સૃષ્ટિને બચાવી લીધી. તેમનો આ ત્યાગ આપણને શીખવે છે કે સાચો નેતા તે જ છે, જે બીજાની પીડાને પોતાની સમજીને વહન કરે.