વિભીષણનું શરણ

વિભીષણ રાવણનો નાનો ભાઈ હતો, છતાં તે ધર્મ અને સત્યના માર્ગ પર ચાલ્યો. જ્યારે રાવણે સીતાનું અપહરણ કર્યું, ત્યારે વિભીષણે વારંવાર પોતાના ભાઈને સમજાવ્યો કે આ એક ઘોર પાપ છે અને સીતાને સન્માન સાથે પાછાં મોકલવાં જોઈએ. તેણે ચેતવ્યો કે રામ સાથેની દુશ્મનાવટ લંકા માટે વિનાશ લઈ આવશે. રાવણે સાંભળવાની ના પાડી અને વિભીષણનું અપમાન કરી તેને લંકામાંથી હાંકી કાઢ્યો. વિભીષણ સામે તેના જીવનનો સૌથી કઠિન નિર્ણય આવ્યો — તેણે ધર્મની પડખે ઊભા રહેવા માટે પોતાનું રાજ્ય, પરિવાર અને સુખ-સગવડ છોડી દેવાનું પસંદ કર્યું. તે સાગર પાર કરી રામના શરણમાં આવ્યો. વાનરસેનામાં ઘણા લોકોને વિભીષણ પર શંકા હતી. સુગ્રીવે દલીલ કરી કે શત્રુના ભાઈ પર વિશ્વાસ ન કરવો જોઈએ. પરંતુ રામે ઘોષણા કરી કે જે કોઈ શરણ માંગે તેને સ્વીકારવો એ સર્વોચ્ચ કર્તવ્ય છે. રામે વિભીષણને હૃદયપૂર્વક આલિંગન આપ્યું અને તેને લંકાના ભાવિ રાજા તરીકે જાહેર કર્યો. વિભીષણે રાવણની સેના વિશેના મહત્ત્વના રહસ્યો જણાવ્યાં, જે યુદ્ધ જીતવામાં નિર્ણાયક સાબિત થયાં. આ કથા દર્શાવે છે કે સત્ય માટે ઊભા રહેવામાં ક્યારેક પોતીકી દરેક વસ્તુ છોડી દેવાનો પીડાદાયક ભોગ આપવો પડે છે.