કરવા ચોથ વ્રત કથા

પ્રાચીન કાળની વાત છે. વીરાવતી નામની એક સુંદર રાજકુમારી હતી, જેને સાત પ્રેમાળ ભાઈઓ હતા. તેના લગ્ન એક યોગ્ય રાજકુમાર સાથે થયા હતા. લગ્ન પછીના પ્રથમ કરવા ચોથ પર વીરાવતીએ કડક નિર્જળા વ્રત રાખ્યું. દિવસ વીતતો ગયો તેમ તેમ ભૂખ અને તરસથી તે નબળી અને બેચેન થવા લાગી. જ્યારે તેના સાત ભાઈઓ આવ્યા અને તેને આ હાલતમાં જોઈ, ત્યારે તેઓ ખૂબ વ્યથિત થઈ ગયા. ભાઈઓએ તેની પીડા દૂર કરવા એક યુક્તિ વિચારી. તેઓએ એક પીપળાના ઝાડ પાછળ અરીસો મૂક્યો અને તેની પાસે અગ્નિ પ્રગટાવ્યો, જેથી ચંદ્ર ઉગ્યો હોય તેવો આભાસ ઊભો થઈ ગયો. વીરાવતીને લાગ્યું કે ચંદ્ર દેખાઈ ગયો છે અને તેણે પોતાનું વ્રત તોડ્યું. પ્રથમ કોળિયો લેતાં જ તેને છીંક આવી. બીજા કોળિયામાં તેને વાળ મળ્યો. અને ત્રીજો કોળિયો લેતાં જ સમાચાર આવ્યા કે તેના પતિનું અચાનક અવસાન થઈ ગયું. વીરાવતી આ સાંભળી ભાંગી પડી અને ખૂબ રડી. ત્યારે દેવી પાર્વતી તેની સમક્ષ પ્રગટ થયાં અને સમજાવ્યું કે ખરા ચંદ્રોદય પહેલાં વ્રત તોડ્યું હોવાથી આ આફત આવી છે. પાર્વતીએ કહ્યું કે જો તે સંપૂર્ણ શ્રદ્ધા અને વિધિ-વિધાન સાથે કરવા ચોથ વ્રત કરે, તો તેના પતિ પુનઃ જીવિત થઈ શકે છે. વીરાવતીએ આખું વર્ષ તપ કર્યું અને આવતા કરવા ચોથ પર પૂર્ણ નિષ્ઠા સાથે ઉપવાસ કરી, યોગ્ય સમયે ચંદ્રને અર્ઘ્ય અર્પણ કર્યું.

સૂર્યોદય પહેલાં સરગી ખાઈને વ્રત શરૂ કરો. આખો દિવસ કડક નિર્જળા વ્રત રાખો. સાંજે કરવા ચોથની કથા સાંભળો. જ્યારે ચંદ્ર ઉગે ત્યારે ચાળણી વડે તેનાં દર્શન કરો, પછી પતિનો ચહેરો જુઓ. પતિના હાથે પાણી પીને વ્રત પારણું કરો. એક કરવો (માટીનો ઘડો) પાણીથી ભરીને દાન કરો.

કરવા ચોથ પતિ અને પત્ની વચ્ચેના પ્રેમ અને સમર્પણના અટૂટ બંધનનું પ્રતીક છે. સૌભાગ્યવતી સ્ત્રીઓ પોતાના પતિના દીર્ઘ આયુષ્ય અને સમૃદ્ધિ તથા સુખમય દાંપત્ય જીવન માટે આ વ્રત રાખે છે.