गंगा पृथ्वीवर अवतरते

राजा सगराच्या साठ हजार पुत्रांना ऋषी कपिलांच्या शापाने भस्म केले होते. त्यांच्या आत्म्यांना मोक्ष तेव्हाच मिळू शकत होता, जेव्हा गंगेचे पवित्र जल त्यांच्या अस्थींवरून वाहील. परंतु गंगा केवळ स्वर्गातच वाहत होती. पिढ्यान्पिढ्या राजांनी गंगेला पृथ्वीवर आणण्याचा प्रयत्न केला, पण ते यशस्वी झाले नाहीत. अखेर राजा भगीरथाने कठोर तपश्चर्या केली. भगवान ब्रह्मा प्रसन्न झाले आणि त्यांनी गंगेला पृथ्वीवर पाठवण्यास संमती दिली. परंतु एक समस्या होती — गंगेचा वेग इतका प्रचंड होता की जर ती थेट कोसळली, तर पृथ्वी विदीर्ण होऊन जाईल. भगीरथाने भगवान शिवाकडे मदतीसाठी प्रार्थना केली. शिवाने गंगेला आपल्या जटांमध्ये झेलण्याचे मान्य केले. गंगेला अभिमान होता की ती शिवालाही वाहून नेईल. परंतु ती शिवाच्या विशाल जटांमध्ये गुंतली आणि तिचा वेग शांत झाला. त्यानंतर शिवाने गंगेला आपल्या जटांमधून हळुवारपणे पृथ्वीवर एका शांत प्रवाहाच्या रूपात सोडले. भगीरथाने गंगेला राजा सगराच्या पुत्रांच्या भस्माकडे नेले. गंगेच्या पवित्र जलाच्या स्पर्शाने त्या सर्वांच्या आत्म्यांना मुक्ती मिळाली. भगीरथाच्या अथक परिश्रमामुळेच गंगेला भागीरथी असेही म्हटले जाते.