सरस्वतीचे ज्ञानदान

सृष्टीच्या आरंभी, जेव्हा ब्रह्मदेवांनी जग निर्माण केले, तेव्हा सर्वत्र केवळ अराजकता होती. भाषा नव्हती, संगीत नव्हते, ज्ञान नव्हते. प्राणिमात्र एकमेकांशी संवाद साधू शकत नव्हते. सारे काही अस्ताव्यस्त आणि शांत होते. मग ब्रह्मदेवांनी आपल्या दिव्य शक्तीतून देवी सरस्वतीला प्रकट केले. सरस्वती श्वेत वस्त्र परिधान करून, कमळावर विराजमान होऊन, हातात वीणा घेऊन प्रकट झाल्या. एका हातात ग्रंथ आणि दुसऱ्या हातात जपमाळ घेऊन त्या आल्या. त्यांनी वीणेच्या तारा छेडल्या आणि त्याच क्षणी जगात प्रथमच नाद निनादला. त्या दिव्य संगीतातून नद्या वाहू लागल्या, पक्षी गाऊ लागले आणि मधुर सूर हवेत दरवळले. सरस्वतीने प्राणिमात्रांना भाषेची देणगी दिली, जेणेकरून ते आपले विचार व्यक्त करू शकतील. त्यांनी लिपी दिली, जेणेकरून ज्ञान लिहून ठेवता येईल. त्यांनी जगाला कला, संगीत आणि विज्ञानाचे वरदान दिले. म्हणूनच सरस्वतीला ज्ञानाची देवी म्हटले जाते. बसंत पंचमीच्या दिवशी आपण सरस्वतीची पूजा करतो आणि नवीन गोष्टी शिकण्याचा संकल्प करतो.