सीता स्वयंवर

राजकुमारी सीता ही मिथिलेचे राजा जनक यांची सुंदर आणि सद्गुणी कन्या होती. राजा जनकाकडे भगवान शिवाचे पिनाक नावाचे एक महाशक्तिशाली धनुष्य होते. त्यांनी घोषणा केली की जो कोणी हे विशाल धनुष्य उचलून त्याला प्रत्यंचा चढवेल, त्याला सीतेशी विवाह करण्याचा अधिकार मिळेल. स्वयंवर समारंभासाठी दूरदूरच्या प्रदेशांतून राजकुमार आणि राजे येऊ लागले. एकामागून एक प्रत्येक वीराने ते दिव्य धनुष्य उचलण्याचा प्रयत्न केला, परंतु कोणालाही ते एक इंचभरही हलवता आले नाही. रावणासारख्या बलाढ्य राजांनाही त्यात अपयश आले. त्या भव्य सभागृहात निराशेचे वातावरण पसरले. तेव्हा तरुण राम आपला भाऊ लक्ष्मण याच्यासह ऋषी विश्वामित्र यांच्या मार्गदर्शनाखाली तेथे आले. ऋषींनी रामाला धनुष्य उचलण्यास सांगितले. रामाने त्या पवित्र शस्त्राला आदराने प्रणाम केला आणि अत्यंत सहजतेने ते उचलले. त्याने धनुष्याला प्रत्यंचा चढवण्यासाठी ते वाकवले तेव्हा एवढे प्रचंड बळ लागले की धनुष्याचे दोन तुकडे झाले. त्या गडगडाटी आवाजाचे तिन्ही लोकांत प्रतिध्वनी उमटले. सीतेने आनंदाने रामाच्या गळ्यात विजयाची वरमाला घातली आणि त्याला आपला पती म्हणून निवडले. अशा प्रकारे राम आणि सीता यांचा दिव्य विवाह संपन्न झाला आणि संपूर्ण मिथिला नगरी मोठ्या उत्सव आणि आनंदाने न्हाऊन निघाली.