एकादशी व्रत कथा

सत्ययुगात मुरा नावाचा एक भयंकर राक्षस होता, जो तिन्ही लोकांना त्रास देत होता. देवतांनी भगवान विष्णूंचा आश्रय घेतला. भगवान विष्णूंनी मुरा राक्षसाशी युद्ध केले. दीर्घकाळ युद्ध केल्यानंतर भगवान विष्णू एका गुहेत विश्रांतीसाठी निघून गेले. मुराने हीच संधी साधली आणि विष्णूंचा वध करण्यासाठी तो गुहेत शिरला. त्याच क्षणी भगवान विष्णूंच्या शरीरातून एक दिव्य कन्या प्रकट झाली. तिने आपल्या तेजाने मुरा राक्षसाचा वध केला. विष्णू जागे झाले तेव्हा ते प्रसन्न झाले आणि त्यांनी विचारले की ती कोण आहे आणि तिला कोणता वर हवा आहे. त्या कन्येने सांगितले की ती त्यांच्या दिव्य शक्तीतून जन्माला आली आहे आणि तिने वर मागितला की या दिवशी जो कोणी उपवास करेल त्याला सर्व पापांपासून मुक्ती मिळावी. भगवान विष्णूंनी घोषणा केली की ती एकादशी या नावाने ओळखली जाईल, कारण ती चंद्र महिन्याच्या अकराव्या दिवशी प्रकट झाली होती. त्यांनी आशीर्वाद दिला की जो कोणी एकादशीचा उपवास करेल त्याला मोक्षप्राप्ती होईल आणि त्याची सर्व पापे नष्ट होतील. तेव्हापासून प्रत्येक चंद्र महिन्याच्या दोन्ही अकादशींना भगवान विष्णूंच्या पूजेसह एकादशीचा उपवास केला जातो.

एकादशीला धान्य वर्ज्य करावे. केवळ फळे खाऊन किंवा निर्जळी उपवास करावा. भगवान विष्णूची पूजा करावी आणि विष्णुसहस्रनाम पठण करावे. रात्रभर जागून भजन-कीर्तन करावे. द्वादशीला उपवास सोडावा.

एकादशीचा उपवास भगवान विष्णूला अत्यंत प्रिय आहे. पापांचा नाश, मोक्षप्राप्ती आणि आध्यात्मिक उन्नतीसाठी हा उपवास सर्वश्रेष्ठ मानला जातो.