हरतालिका तीज व्रत कथा

पूर्वजन्मी, देवी पार्वतीने भगवान शिवाला पती म्हणून प्राप्त करण्यासाठी कठोर तपश्चर्या केली. तिने वनात वाळूचे शिवलिंग बनवले आणि कठोर उपासना केली. तिने अन्न खाल्ले नाही आणि पाणी प्यायले नाही. अनेक वर्षे ती केवळ सुक्या पानांवर जगली, आणि अखेरीस तेही सोडून दिले. पार्वतीचे पिता, राजा हिमालय यांनी तिचा विवाह भगवान विष्णूशी ठरवला. हे कळताच पार्वती अत्यंत दुःखी झाली, कारण तिचे मन केवळ शिवावरच होते. पार्वतीच्या प्रिय सखीने तिला तेथून घेऊन गेले — हरतालिका म्हणजेच हरण करून नेणे — आणि एका गुहेत लपवले, जेणेकरून तो विवाह होऊ नये. तेथे, भाद्रपद शुद्ध तृतीयेला, पार्वतीने वाळूचे शिवलिंग बनवले आणि रात्रभर न झोपता त्याची पूजा केली. भगवान शिव पार्वतीच्या भक्तीने प्रसन्न झाले आणि तिच्यासमोर प्रकट झाले. त्यांनी तिला वरदान दिले की ते तिला आपली पत्नी म्हणून स्वीकारतील. राजा हिमालयाला शिवाची इच्छा कळताच, त्यांनी आनंदाने पार्वतीचा विवाह भगवान शिवाशी लावून दिला. तेव्हापासून, सौभाग्यवती स्त्रिया आपल्या पतीच्या दीर्घायुष्यासाठी हरतालिका तीज व्रत करतात, आणि अविवाहित मुली सुयोग्य पती मिळावा म्हणून हे व्रत आचरतात.

भाद्रपद शुक्ल तृतीयेला निर्जल उपवास करावा. वाळू किंवा मातीपासून शिव-पार्वतीच्या मूर्ती बनवाव्यात आणि त्यांची पूजा करावी. रात्रभर भजन-कीर्तन करत जागरण करावे. दुसऱ्या दिवशी सकाळी पूजा केल्यानंतर उपवास सोडावा.

हरतालिका तीज हे पार्वतीच्या अटल भक्ती आणि प्रेमाचे प्रतीक आहे. विवाहित स्त्रियांसाठी हे सर्वात महत्त्वाच्या व्रतांपैकी एक आहे.