ନଚିକେତ ଓ ଯମ

ନଚିକେତା ଋଷି ବାଜଶ୍ରବଙ୍କ ଯୁବ ପୁତ୍ର ଥିଲେ। ଥରେ ତାଙ୍କ ପିତା ଏକ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ନିଜର ସମସ୍ତ ସମ୍ପତ୍ତି ଦାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସେ ଋଷି କେବଳ ବୃଦ୍ଧ ଓ ଦୁର୍ବଳ ଗାଈମାନଙ୍କୁ ଦାନ କଲେ। ନଚିକେତା ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ପଚାରିଲେ ଯେ ସେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ରକୁ କାହାକୁ ଦେବେ। ଏଥିରେ କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ପିତା କହିଲେ ଯେ ସେ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ମୃତ୍ୟୁର ଦେବତା ଯମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଦେଉଛନ୍ତି। ନଚିକେତା ସତ୍ୟବାଦୀ ଓ ସାହସୀ ଥିଲେ। ସେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ଯମଙ୍କ ଲୋକକୁ ଯାତ୍ରା କଲେ। ଯମ ସେତେବେଳେ ଘରେ ନ ଥିଲେ। ନଚିକେତା ତିନି ଦିନ ଧରି ବିନା ଖାଦ୍ୟ ଓ ବିନା ଜଳରେ ଦ୍ୱାରରେ ବସି ରହିଲେ। ଯମ ଫେରିଆସିଲା ବେଳେ, ଜଣେ ଯୁବ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବାଳକ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରରେ କ୍ଷୁଧାର୍ତ୍ତ ହୋଇ ଅପେକ୍ଷା କରିଥିବା ଦେଖି ତାଙ୍କ ମନରେ ଗଭୀର ଅନୁତାପ ଜାଗ୍ରତ ହେଲା। ଯମ ନଚିକେତାଙ୍କୁ ତିନୋଟି ବର ଦେବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଲେ। ପ୍ରଥମ ବରର