ଋଷି ପଞ୍ଚମୀ ବ୍ରତ କଥା

ବିଦର୍ଭ ରାଜ୍ୟରେ ଉତ୍ତଙ୍କ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ବାସ କରୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ସୁଶୀଳା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଧର୍ମପ୍ରାଣା ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କର ଏକ କନ୍ୟା ଥିଲେ, ଯାହାଙ୍କ ବିବାହ ଜଣେ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ରାହ୍ମଣ ସହ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟବଶତଃ ବିବାହର କିଛି ଦିନ ପରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀ ପରଲୋକ ଗମନ କଲେ। ସେହି କନ୍ୟାଙ୍କ ଶରୀରରେ କୃମି ସଂକ୍ରମଣ ହୋଇ ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟ ଭୋଗ କଲେ। ଉତ୍ତଙ୍କ ଏହାର କାରଣ ଜାଣିବା ପାଇଁ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ନିକଟରେ ଗଲେ। ଋଷିମାନେ ବୁଝାଇ ଦେଲେ ଯେ ପୂର୍ବ ଜନ୍ମରେ ସେହି କନ୍ୟା ରଜଃସ୍ୱଳା ଅବସ୍ଥାରେ ରୋଷେଇ ଘରର ପାତ୍ର ସ୍ପର୍ଶ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଏକ ଦୋଷ ବୋଲି ବିବେଚିତ ହୋଇଥିଲା, ଏବଂ ସେହି ପାପ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରିଛି। ଋଷିମାନେ ପରାମର୍ଶ ଦେଲେ ଯେ ଯଦି ସେ ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ସପ୍ତଋଷିମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରି ଋଷି ପଞ୍ଚମୀ ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେ

ଭାଦ୍ରପଦ ଶୁକ୍ଳ ପଞ୍ଚମୀ ତିଥିରେ ବ୍ରତ ପାଳନ କରନ୍ତୁ। ସପ୍ତର୍ଷିମାନଙ୍କର ମୂର୍ତ୍ତି ବା ଚିତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରି ସେମାନଙ୍କର ପୂଜା କରନ୍ତୁ। ଦାତୁନ ଦ୍ୱାରା ଦାନ୍ତ ସଫା କରନ୍ତୁ। ହଳ ଚାଷ କରି ଉତ୍ପାଦିତ ଖାଦ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; କେବଳ ଫଳ ଓ କନ୍ଦମୂଳ ଭକ୍ଷଣ କରନ୍ତୁ।

ଋଷି ପଞ୍ଚମୀ ପାପ ମୋଚନ ଓ ଆତ୍ମଶୁଦ୍ଧି ପାଇଁ ପାଳନ କରାଯାଏ। ଏହା ସପ୍ତ ମହର୍ଷିମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ କୃତଜ୍ଞତା ଜ୍ଞାପନ କରିବାର ଏକ ପବିତ୍ର ଦିନ।