ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵ੍ਰਤ ਕਥਾ

ਸਮੁੰਦਰ ਮੰਥਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦੈਂਤਾਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਮੰਥਨ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਅਨੇਕ ਖ਼ਜ਼ਾਨੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਭਿਆਨਕ ਹਲਾਹਲ ਜ਼ਹਿਰ ਨਿਕਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਲਾਟਾਂ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰਨ ਲੱਗੀਆਂ। ਡਰੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ। ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਲਈ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਜ਼ਹਿਰ ਆਪਣੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੰਠ ਨੀਲਾ ਪੈ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਨੀਲਕੰਠ (ਨੀਲੇ ਕੰਠ ਵਾਲੇ) ਪੈ ਗਿਆ। ਇਹ ਘਟਨਾ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ (ਤੇਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ) ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ (ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ) ਵਿੱਚ ਹੋਈ। ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੇ ਇਸ ਬਲਿਦਾਨ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ

ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵਰਤ ਰੱਖੋ। ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਕਾਲ ਦੌਰਾਨ (ਸੂਰਜ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਲਗਭਗ ਨੱਬੇ ਮਿੰਟ ਬਾਅਦ ਤੱਕ), ਸ਼ਿਵਲਿੰਗ ਉੱਤੇ ਜਲ, ਦੁੱਧ ਅਤੇ ਬੇਲ ਪੱਤਰ ਚੜ੍ਹਾਓ। ਸ਼ਿਵ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੋ। ਓਮ ਨਮਃ ਸ਼ਿਵਾਯ ਦਾ ਜਾਪ ਕਰੋ। ਕਥਾ ਸੁਣੋ ਅਤੇ ਵਰਤ ਖੋਲ੍ਹੋ।

ਪ੍ਰਦੋਸ਼ ਵ੍ਰਤ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ ਦੁਆਰਾ ਜ਼ਹਿਰ ਪੀਣ ਦੇ ਬਲੀਦਾਨ ਦੀ ਯਾਦ ਵਿੱਚ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸ਼, ਕਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਵ੍ਰਤ ਹੈ।