తెనాలి రామని తెలివితేటలు

విజయనగర సామ్రాజ్యపు రాజు కృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలో తెనాలి రామ అత్యంత తెలివైన మంత్రి. ఒకసారి మహారాజు తన సభాసదులను అడిగాడు — ఈ ప్రపంచంలో అతి గొప్పదైన వస్తువు ఏదని. కొందరు పర్వతాలు అన్నారు, మరికొందరు సముద్రం అన్నారు, ఇంకొందరు ఆకాశం అన్నారు. తెనాలి రామ మాత్రం మౌనంగా ఉండిపోయాడు. మరుసటి రోజు తెనాలి రామ ఒక చిన్న దీపాన్ని చేతిలో పట్టుకుని సభకు వచ్చాడు. రాజు అతనిని ఎందుకు తీసుకువచ్చావని అడిగాడు. తెనాలి ఇలా చెప్పాడు — మహారాజు ప్రపంచంలో అతి గొప్పదేదని అడిగారు కదా, దానికి సమాధానం చీకటి. చీకటి అంత విశాలమైనది, అది యావత్తు ప్రపంచాన్నీ కప్పివేయగలదు. అయినప్పటికీ ఈ చిన్న దీపం ఆ చీకటిని జయించగలదు. అప్పుడు రాజు అడిగాడు — చీకటి గొప్పదా, వెలుతురు గొప్పదా అని. తెనాలి సమాధానమిచ్చాడు — చీకటి కాదు, వెలుతురు కాదు, అన్నింటికంటే గొప్పది జ్ఞానం. జ్ఞానమనే దీపం మనసులోని చీకటిని పారద్రోలుతుంది. అజ్ఞానమనే చీకటి అన్నింటికంటే భయంకరమైనది, జ్ఞానమనే వెలుతురు అన్నింటికంటే శక్తివంతమైనది. తెనాలి రామ యొక్క ఈ వివేకానికి మహారాజు కృష్ణదేవరాయలు అత్యంత సంతోషించి, అతనికి విశేషమైన బహుమతులు ప్రసాదించాడు.